ปวดหลัง กระดูกสันหลังยุบ

  แค่ล้มก้นกระแทกเบาๆ แต่ทำไมถึงปวดหลังเจียนตาย... รู้จักกับ "กระดูกสันหลังแตกยุบ" ในวัยเก๋า อาการปวดหลังในผู้สูงอายุ บางครั้งไม่ได้เกิดจากกล้ามเนื้ออักเสบเสมอไปครับ โดยเฉพาะหลังจากอุบัติเหตุเล็กๆ น้อยๆ ที่ดูเหมือนไม่น่าจะเป็นอะไร เช่น ลื่นก้นกระแทกในห้องน้ำ หรือแม้แต่การไอจามแรงๆ อาการปวดที่เกิดขึ้นทันทีจนขยับตัวไม่ได้นั้น อาจเป็นสัญญาณของกระดูกที่ "เปราะ" จนแตกได้ง่ายๆ ลองนึกถึงเคสของคุณยายประดับ (นามสมมติ) อายุ 78 ปี คุณยายยังแข็งแรง เดินเหินไปวัดได้ปกติ แต่วันหนึ่งขณะกำลังก้าวออกจากห้องน้ำ คุณยายเกิดลื่นเสียหลักก้นกระแทกพื้นเพียง "นิดเดียว" เท่านั้นครับ ท่านรู้สึกเจ็บหลังแปลบขึ้นมาทันทีจนลุกไม่ขึ้น ลูกหลานต้องรีบพาส่งโรงพยาบาล ตอนแรกคิดว่าแค่กล้ามเนื้อยอก แต่เมื่อตรวจ MRI อย่างละเอียด กลับพบว่า  กระดูกสันหลังส่วนเอวข้อที่ 2 แตกยุบชนิดรุนแรง (Acute Burst Fracture L2)  ซึ่งเป็นภาวะที่อันตรายกว่ากระดูกยุบทั่วไปครับ อธิบายโรคแบบเข้าใจง่าย: "เมื่อฟองน้ำที่กรอบเริ่มแตกกระจาย" เพื่อให้เข้าใจง่ายครับ กระดูกสันหลังของคนหนุ่มสาวจะแข็งเหมือน "ก้อนอ...

  ปวดหลังเรื้อรังในผู้ป่วย SLE… เมื่อกระดูกสันหลังยุบและเส้นประสาทถูกกดทับ สวัสดีครับ ผมหมอเก่งนะครับ วันนี้หมอมีเรื่องราวที่สำคัญมากสำหรับพี่น้องที่กำลังต่อสู้กับโรคพุ่มพวง หรือโรคเอสแอลอี (SLE) มาฝากกันครับ โดยเฉพาะในวัยที่เข้าสู่เลข 5 ซึ่งร่างกายเริ่มมีการเปลี่ยนแปลงหลายอย่าง และต้องระมัดระวังเป็นพิเศษเรื่อง "สุขภาพกระดูก" ครับ หลายครั้งที่อาการปวดหลังในผู้ป่วยกลุ่มนี้ ไม่ใช่แค่เรื่องกล้ามเนื้ออักเสบธรรมดา แต่อาจมีสาเหตุซ่อนเร้นที่เกิดจากตัวโรคเองและผลข้างเคียงจากการรักษาที่ยาวนานครับ เรื่องเล่าจากคนไข้: ภัยเงียบที่คุณแม่ต้องเจอ คุณนภา (นามสมมติ) อายุ 53 ปี เธอเป็นโรคเอสแอลอีมานานหลายปีครับ การรักษาหลักที่คุณนภาได้รับคือการทานยาสเตียรอยด์อย่างต่อเนื่องเพื่อควบคุมอาการของโรค ซึ่งที่ผ่านมาก็คุมโรคได้ดีมาตลอด แต่ช่วง 2-3 เดือนที่ผ่านมา คุณนภาเริ่มมีอาการปวดหลังส่วนล่างอย่างรุนแรง เวลาไอหรือจามจะเจ็บแปลบเหมือนเข็มทิ่ม และที่น่ากังวลคือเริ่มมีอาการ "ปวดชาร้าวลงไปที่ขา" จนเดินลำบาก เมื่อมาพบหมอและตรวจอย่างละเอียดพบว่า คุณนภากำลังเผชิญกับ 2 ปัญหารุมเร้า คือ "กระดูก...

  หกล้มหงายหลัง... ปวดหลังรุนแรงจนลุกไม่ไหว สัญญาณ "กระดูกสันหลังยุบ" ในวัย 75 ปี เหตุการณ์ไม่คาดฝันอย่างการลื่นล้มหงายหลังในผู้สูงอายุ มักนำมาซึ่งความเจ็บปวดที่รุนแรงกว่าปกติครับ หลายท่านอาจจะคิดว่าแค่กล้ามเนื้ออักเสบ เดี๋ยวก็หาย แต่สำหรับผู้สูงวัยที่มีภาวะกระดูกไม่แข็งแรง แรงกระแทกเพียงเล็กน้อยอาจทำให้กระดูกสันหลัง "ทรุดหรือยุบ" ลงมาได้ เหมือนกับกระป๋องน้ำลมที่ถูกเหยียบจนบี้ ซึ่งสร้างความทรมานและทำให้คุณภาพชีวิตลดลงอย่างมาก ลองมาดูเคสของคุณตาบุญธรรม (นามสมมติ) อายุ 75 ปีครับ ท่านหกล้มในห้องน้ำท่าหงายหลัง ก้นกระแทกพื้น หลังจากนั้นมีอาการปวดหลังส่วนบนรุนแรงมาก โดยเฉพาะเวลาขยับตัวลุกนั่งหรือพลิกตัว จนแทบจะนอนติดเตียง ลูกหลานพยายามหายาหม่องมาทา นวดเฟ้นเท่าไหร่ก็ไม่ดีขึ้น จนต้องอุ้มท่านมาพบหมอ ผลเอกซเรย์ยืนยันว่า "กระดูกสันหลังข้อที่ L1 ของคุณตาแตกยุบ" จากภาวะกระดูกพรุนครับ อาการปวดจากกระดูกสันหลังยุบนี้ไม่ได้เกิดจากกระดูกที่หักเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการอักเสบอย่างรุนแรงรอบๆ บริเวณที่หัก และแรงกดทับที่ส่งผลไปถึงเส้นประสาทในโพรงกระดูกสันหลังด้วยครับ โรคกระด...

  คุณป้าวัย 70 ปี เดินประคองหลังค่อมๆ เข้ามาในห้องตรวจ ใบหน้าบิดเบี้ยวด้วยความเจ็บปวด 'หมอคะ ป้าแค่ก้มเก็บของกุ๊กกิ๊กที่พื้น จู่ๆ ก็เจ็บแปลบเหมือนหลังหัก หลังจากนั้นมาปวดร้าวลงขาจนเดินไม่ได้เลยค่ะ' พอเอกซเรย์ดู ถึงกับต้องตกใจครับ เพราะกระดูกข้อที่ T12 ยุบไปถึง 50% แถมข้อล่าง L4-5 ยังมีกระดูกเคลื่อนทับเส้นประสาทซ้ำเติมเข้าไปอีก" กรณีของคุณป้าท่านนี้เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนมากของ "ภัยเงียบจากกระดูกพรุน" ที่สะสมมานานจนวันหนึ่งร่างกายส่งสัญญาณเตือนที่รุนแรง วันนี้ผมจะมาไขข้อสงสัยว่า เมื่อกระดูกสันหลังยุบร่วมกับมีกระดูกเคลื่อน เราจะจัดการอย่างไรให้กลับมาเดินได้อีกครั้งครับ ทำไมแค่ก้มหยิบของ กระดูกถึง "ยุบ" ได้? ลองนึกภาพ "อิฐที่ผุข้างใน" นะครับ เมื่อเนื้อกระดูกบางลงเรื่อยๆ จากภาวะกระดูกพรุน (Osteoporosis) กระดูกสันหลังที่เคยแข็งแรงจะกลายเป็นเหมือนเปลือกไข่ แค่แรงกระแทกเบาๆ อย่างการจาม การนั่งกระแทก หรือการก้มหยิบของ แรงกดมหาศาลจะตกไปที่ข้อ T12 (ช่วงรอยต่ออกกับเอว) จนมันยุบตัวลงมา ในเคสนี้ที่ยุบไปถึง 50% เปรียบเหมือนบ้านที่เสาหลักทรุดลงครึ่งต้นครับ ...

  ปวดหลังจนตัวงอ ยืดตัวไม่ได้... อย่าปล่อยให้ "กระดูกสันหลังยุบ" ขโมยความสุขในวัยเกษียณไปจากคุณ! "หมอครับ ทำไมพักหลังมานี้แม่ผมตัวเตี้ยลง แถมหลังเริ่มโก่งจนเดินลำบากจังเลย?" นี่คือประโยคที่ผมมักจะได้ยินจากลูกหลานที่พาคุณพ่อคุณแม่มาตรวจที่คลินิกครับ ล่าสุดมีเคสหนึ่ง ชื่อป้าสมพร (นามสมมติ) อายุ 70 ปี เดินถือไม้เท้าหลังค่อมกะเผลกเข้ามาในห้องตรวจด้วยสีหน้าที่ดูทรมานมาก ป้าบอกว่า "หมอขา ป้าแค่ก้มเก็บของนิดเดียว ได้ยินเสียง 'กึ๊ก' ที่หลัง หลังจากนั้นก็ปวดจนลุกแทบไม่ได้เลย นอนท่าไหนก็ปวดไปหมด" พอผมตรวจดูและสแกนละเอียด ก็พบว่ากระดูกสันหลังของป้า "ยุบ" ไปหลายข้อเลยครับ แถมสภาพเนื้อกระดูกดูโปร่งบางมากเหมือนฟองน้ำ นี่แหละครับคือสิ่งที่เรียกว่า  "กระดูกสันหลังยุบจากโรคกระดูกพรุน" ความจริงที่น่าตกใจ: กระดูกยุบ... ไม่ต้องรอให้ล้มแรงๆ ก็เป็นได้ หลายคนเข้าใจผิดว่ากระดูกจะหักหรือยุบได้ต้องเกิดจากอุบัติเหตุรุนแรง รถชน หรือตกที่สูงเท่านั้น แต่สำหรับคนที่มีภาวะ  "กระดูกพรุน"  เนื้อกระดูกข้างในจะบางและเปราะมากครับ เปรียบเทียบง่ายๆ เหมือนกั...

  "แค่ก้มเก็บของ แต่หลังหัก!" แยกให้ขาด... กระดูกพรุนตามวัย หรือมี "โรคร้าย" กำลังกัดกินกระดูกคุณอยู่กันแน่? "หมอครับ คุณแม่แค่ไอแรงๆ ก็เจ็บหลังจนขยับไม่ได้ ไปตรวจที่ไหนเขาก็บอกว่าแค่กระดูกพรุนตามประสาคนแก่ ให้แคลเซียมมาทาน แต่นี่ผ่านมาเป็นเดือนแล้ว ท่านยังปวดจนร้องไห้ทุกคืน น้ำหนักก็ลดลงจนเห็นซี่โครง มันปรกติจริง ๆ หรือครับ?" นี่คือเสียงสั่นเครือของคุณวิทย์ (นามสมมติ) ที่พาคุณแม่อายุ 72 ปี มาพบผมด้วยรถเข็น เคสนี้เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนมากครับว่า "ความเข้าใจผิด" ที่คิดว่ากระดูกหักง่ายเป็นเพียงเรื่องของสังขาร อาจทำให้เรามองข้ามภัยเงียบที่น่ากลัวอย่างมะเร็งไปอย่างน่าเสียดาย กระดูกพรุน 2 แบบที่ดูคล้าย แต่ "ความร้ายกาจ" ต่างกันสิ้นเชิง ผมอยากให้ลองนึกภาพ "เสาบ้านไม้" สองต้นครับ แบบแรกคือ "กระดูกพรุนธรรมดา" เหมือนเสาไม้ที่เก่าไปตามกาลเวลา เนื้อไม้ค่อยๆ แห้งและกร่อนลงทีละนิดตามอายุหรือฮอร์โมนที่ลดลงในวัยทอง เสาต้นนี้ยังพอรับน้ำหนักได้ แต่ถ้าไปกระแทกแรงๆ ถึงจะหัก แบบที่สองคือ "กระดูกพรุนจากมะเร็ง" เหมือนเสาไม้ที่ด...